Cacwn yn y Ffa - Casgliad o Ysgrifau Wil Jones y Naturiaethwr (Llyfrau Llafar Gwlad 58)

Cacwn yn y Ffa - Casgliad o Ysgrifau Wil Jones y Naturiaethwr (Llyfrau Llafar Gwlad 58)

Disgrifiad | Description

  • ISBN: 9780863819278
  • Awdur: Wil Jones
  • Cyhoeddi Gorffennaf 2004
  • Golygwyd gan Duncan Brown, Sian Shakespear
  • Fformat: Clawr Meddal, A5, 96 tudalen

Casgliad cynnes o ysgrifau difyr ac addysgol Wil Jones (William Ifor Jones, 1933-2003), warden cefn gwlad a naturiaethwr brwd, yn adlewyrchu ei frwdfrydedd dros addysgu a magu diddordeb eraill mewn bywyd gwyllt. 4 llun du-a-gwyn ac 1 map.

Adolygiad Gwales
Cyfrol deyrnged yw hon i Wil Jones, neu ‘Wil Croesor’ fel y byddai llawer un yn ei adnabod. Gŵr hynaws, annwyl, diymhongar ond eithriadol o frwdfrydig a gwybodus am gefn gwlad a byd natur oedd Wil, ac mae’n dda iawn gweld cyhoeddi’r casgliad hwn o’i ysgrifau am fwy nag un rheswm.

Yn gyntaf, roedd Wil yn sgwennwr mor dda, yn feistr ar yr erthygl fer, ac yn ddyddiadurwr sylwgar a difyr yn ogystal. Ymddangosodd y mwyafrif o’r ysgrifau byrion hyn yn y papur bro lleol – Yr Wylan – sydd, o bosib, yn rhoi cliw inni o’r gynulleidfa y byddai Wil fwyaf cartrefol â hi. Hynny yw, pobl ‘gyffredin’ cefn gwlad fydd yn mwynhau darllen am bethau cyfarwydd ond ar yr un pryd yn gwerthfawrogi dysgu neu gael rhyw wedd newydd a gwreiddiol arnynt hefyd. Yn yr ysgrifau hyn gwelwn ddawn Wil ar ei gorau yn esbonio a chyflwyno, mewn iaith rywiog a chyfoethog, berlau o wybodaeth am sawl agwedd ar fyd natur, gan wneud hynny mor gelfydd a difyr ac yn gyforiog o ddoethineb y pridd.

Rhaid inni gofio hefyd bod Wil yn dipyn o arloeswr – yn trafod y sut a pham yn ogystal â be a phryd. Hynny yw, yn hytrach na jyst cofnodi natur roedd o hefyd yn medru cyfleu mewn ffordd naturiol a chartrefol braf sut oedd pethau’n gweithio. Gwna hynny, yn amlach na dim, ar ffurf stori a honno bob tro yn codi o’i brofiad personol o’i destun. Daw’r brwdfrydedd a’r ymdeimlad o ryfeddod drosodd yn glir iawn ac mae’n amhosib i chwithau beidio cael eich cyffwrdd gan hynny.

Wrth gwrs, yn rhinwedd ei swydd fel Warden ar warchodfeydd natur i’r hen Gyngor Gwarchod Natur, ac yna i Gyngor Cefn Gwlad Cymru, roedd ymdrin â byd natur yn rhan hanfodol o’i waith. Ond hyd at ffurfio CCGC yn 1991, ychydig iawn iawn o Gymry Cymraeg oedd yn ymwneud yn broffesiynol â gwarchodaeth natur. O ddiwedd y 1960au hyd ddechrau’r 1990au roedd Wil a’r dyrnaid bychan o Gymry eraill a weithiai yn yr un maes yn genhadwyr brwd dros y 'pethe' amgylcheddol. Safant allan am eu bod â’u traed ar y ddaear, ac yn ‘siarad yr un iaith’ â’r rhelyw o bobl cefn gwlad ac yn gyfrwng i drosglwyddo’r neges amgylcheddol ar adeg pan oedd cryn amheuaeth, yn enwedig ymysg amaethwyr, o gymhellion y gwarchodwyr. Cymaint mae pethau wedi newid erbyn heddiw!

Oes ’na frychau? Trueni na fuasai yna fwy o ysgrifau! Teimlo hefyd fod gormod o wyn ar rai tudalennau ac y gallesid fod wedi manteisio ar y cyfle i roi mwy o luniau neu sgetsys du a gwyn i lenwi’r bylchau.

Pleser oedd darllen yr ysgrifau. Felly mwynhewch chwithau daith drwy’r tymhorau yng nghwmni Wil a byddwch yn barod i gael eich swyno wrth iddo ddatgelu’r hyn sy’n hynod yn yr olygfa fwyaf cyffredin.

Twm Elias

Pris | Price : £5.00

Nifer | Amount :

Gwasg Carreg Gwalch
12 Iard yr Orsaf
Llanrwst
Dyffryn Conwy
LL26 0EH
01492 642031
llanrwst@carreg-gwalch.com

© Hawlfraint Gwasg Carreg Gwalch - Gwefan gan Delwedd