Toggle Menu

Chwareli Dyffryn Nantlle (Llyfrau Llafar Gwlad 67)

Chwareli Dyffryn Nantlle (Llyfrau Llafar Gwlad 67)

Disgrifiad | Description

  • ISBN: 9781845270834
  • Awdur: Dewi Tomos
  • Cyhoeddi Ebrill 2007
  • Fformat: Clawr Meddal, 210x148 mm, 152 tudalen

Darlun o'r gymdeithas ddiwydiannol a gyfrannodd gymaint i fywyd diwylliannol y Gymraeg.

Adolygiad Gwales
Yn ei gyflwyniad i’r gyfrol hon o waith Dewi Tomos, Rhostryfan, atgoffir ni gan y Dr Gwynfor Pierce Jones fod dros chwarter canrif wedi mynd heibio bellach ers yr adeg yr ymddangosodd y llyfryn Llechi Lleu (1980) gan yr un awdur o wasg Cyhoeddiadau Mei. Cofiaf y diddordeb gennym yn y llyfryn hwnnw pan welodd olau dydd y tro cyntaf a’r blas a gawsom o’i ddarllen.

I bob pwrpas, chwaer fawr y llyfryn hwnnw yw’r gyfrol hon, sef Rhif 67 yng Nghyfres Llafar Gwlad, Gwasg Carreg Gwalch. Unwaith yn rhagor, y mae’r awdur wedi gosod y gwaith o dan nifer o benodau sy’n amrywio o ddaeareg a geirfa’r chwarelwr i hanes chwareli Dyffryn Nantlle ddoe a heddiw. Difyr oedd darllen hanes y Parchedig John Jones, Talysarn, ei wraig Fanny, a’r teulu yn gweithio Chwarel Dorothea ar un adeg, sef un o chwareli mwyaf y dyffryn. I’r anghyfarwydd, cynhwyswyd amrywiaeth o fapiau, cynlluniau ac ystadegau priodol ar sawl tudalen. Yn ogystal, ceir lluniau trawiadol yma. Enghraifft wych ganddo o do llechi tlws yw’r un ar dŷ Bodowen, Penygroes.

O dan benawdau eraill cawn olwg ar gymdeithas glòs y gymdogaeth, anheddau a bwyd y chwarelwr a’i deulu, diwylliant y caban a’r capel, hanes Band Nantlle, y corau lleol a phartïon canu’r ardal. Y mae’r awdur wedi llwyddo i ddethol a dewis dyfyniadau a cherddi rhagorol ar gyfer ei destun. Yn wir, y mae priodas dda rhwng gweithiau beirdd gwlad a chwarel a beirdd cenedlaethol i’w chanfod trwyddo. Yn ddiau, cewch ddiddanwch wrth ddarllen ‘Lladron Plas y Cilgwyn’ gan Richard Owen, Machine House, a gwefr o ddarllen gweithiau R. Silyn Roberts, R. Williams Parry, Gwilym R. Jones a sawl un arall. Mor wir i ni heddiw yw geiriau hiraethus Llyfni Huws yn ei gerdd ‘Y Wawr’ ar dudalen 137 y gyfrol:

‘Distaw ydyw ponc y chwarel
Yng ngheseiliau craig y cwm:
Nid oes onid murmur awel
Lle bu unwaith gerdded trwm.’

Nid oes dwywaith amdani, y mae gwybodaeth bersonol yr awdur , ei ddiddordeb angerddol mewn hanes, a’i barch mawr at ei fro i’w weld yn amlwg trwy’r llyfr hwn. Fel cyn-chwarelwr a hanesydd lleol fy hun, y mae hi’n braf gweld cronicl hanesyddol gwerthfawr o ddiwydiant sydd wedi gweddnewid yn ddirfawr yn ystod y blynyddoedd diwethaf yn cael ei gofnodi rhwng dau glawr. Rwyf ‘am roi fy ngherrig i fyny’ rŵan, ac awgrymu os ydych am fwy o ‘swper chwarel’ blasus, ewch ati, chwiliwch am y gyfrol, a mwynhewch hi bob tamaid. Mi wnes i.

Steffan ab Owain

Pris | Price : £7.50

Nifer | Amount :

Gwasg Carreg Gwalch
12 Iard yr Orsaf
Llanrwst
Dyffryn Conwy
LL26 0EH
01492 642031
llanrwst@carreg-gwalch.cymru

© Hawlfraint 2018 - Gwasg Carreg Gwalch - Gwefan gyda Delwedd

Pay with VisaPay with MastercardPay with MaestroPay with JCB

[ekm:poweredby]

Top

Cwsmeriaid | Customers