Llestri Llanelli (Llyfrau Llafar Gwlad 54)

Llestri Llanelli (Llyfrau Llafar Gwlad 54)

Disgrifiad | Description

ISBN: 9780863817885
Awdur: Donald M. Treharne
Cyhoeddi Gorffennaf 2002
Fformat: Clawr Meddal, 209x147 mm, 64 tudalen

Hanes darluniadol diddorol twf a dirywiad crochendy Llanelli, 1839-1922, y perchenogion, technegau cynhyrchu amrywiol a llestri unigol, gyda gwybodaeth gyffredinol am ddiwydiant llestri De Cymru yn y 18fed ganrif. 83 llun du-a-gwyn a 34 llun lliw.

Adolygiad Gwales
Ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol Llanelli a'r Cylch yn 2000 fe wahoddwyd Donald M. Treharne i ddarlithio ar Lestri Llanelli. Y ddarlith honno yw sail y gyfrol hon o'r un enw, a rhif 54 yn y gyfres Llyfrau Llafar Gwlad gan Wasg Carreg Gwalch.

Cyn troi at y gyfrol ei hun dylid canmol y wasg am gyfres hynod ddiddorol ac amrywiol sy'n cyfrannu cymaint i'n gwybodaeth o bynciau gwerin, o enwau lleoedd i eirfa pobl, o arferion i dafodieithoedd. Hir y parhaed y gyfres ddifyr hon.

Dydw i ddim yn arbenigwr ar lestri o unrhyw fath, ond hyd yn oed i rywun fel fi mae'r gyfrol Llestri Llanelli wedi bod yn agoriad llygad. Golwg bersonol a geir gan yr awdur, sy'n ddeintydd wedi ymddeol, ac fel pob deintydd da mae'n mynd i wreiddiau pethau. Ceir ganddo hanes y crochendy a fu'n cynhyrchu llestri lliwgar am dros bedwar ugain mlynedd ynghyd â disgrifiadau manwl a lluniau lu o ddarnau sydd wedi dod yn hynod brin a chasgladwy. Hoffaf yn fawr y cyffyrddiadau bach hynny sy'n rhoi blas ar y ffeithiau fel halen ar fwyd: hanes y plant ysgol, er enghraifft, a gâi fynd i'r crochendy a rhoi cynnig ar beintio rhai o'r llestri. Mae'n debyg fod cynigion y plant dienw hyn yn dal ym meddiant casglwyr.

Mae'r gyfrol yn rhoi i ni gefndir sefydlu crochendai yng Nghymru cyn i Grochendy Llanelli ddechrau cynhyrchu yn 1842 ac yn mynd â ni drwy wahanol gyfnodau'r fenter. Ceir hefyd esboniadau ar sut i adnabod y gwahanol ffasiynau, y porslen a'r lystar a'r defnydd o liw, ac yn arbennig y gyfres ceiliogod. Croniclir hefyd hanes y bobl a fu'n allweddol i lwyddiant y fenter cyn i'r Rhyfel Mawr ddod yn ddechrau i'r diwedd.

Bûm yn trafod y gyfrol hon gyda chasglwr brwd o ardal Pontypridd yn ddiweddar, a'r cyfan a wnaeth hwnnw oedd canmol. Mae'r ffaith, felly, iddi blesio arbenigwr fel hwnnw a rhywun di-glem fel fi yn dweud y cyfan am y gyfrol hon, sydd mor gyfoethog o ran ffeithiau ond eto'n hynod ddiwastraff a destlus.

Lyn Ebenezer

Pris | Price : £4.95

Nifer | Amount :

Gwasg Carreg Gwalch
12 Iard yr Orsaf
Llanrwst
Dyffryn Conwy
LL26 0EH
01492 642031
llanrwst@carreg-gwalch.com

© Hawlfraint 2018 - Gwasg Carreg Gwalch - Gwefan gyda Delwedd

Pay with VisaPay with MastercardPay with MaestroPay with JCB

Top

Cwsmeriaid | Customers