Diolch Dewi! - Ffrindiau yn Cofio

Cyfrol i gofio am Dewi Pws.

Gydag atgofion....
- dyddiau cynnar, gwersylloedd yr Urdd, y New Ely, Y Tebot Piws, Cwmni Theatr
- perfformiadau llwyfan a theledu, Edward H., Mynediad am Ddim
- Aberystwyth, Tre-saith, Golff, Y banjo, Radwm
- Glannau Menai, Nefyn a'r Parti Mawr yn Llŷn
- Drwy'r bröydd
- Y Dyn Creu

• ISBN: 9781845279653
• Cyhoeddi: Mehefin 2025
• Fformat: Clawr Meddal, 240x168 mm, 152 tudalen

Adolygiad o ‘Ffrindiau’n Cofio - Diolch Dewi!’

Llyfr fydd yn cael ei ddarllen trwy ddagrau, gwenau a phyliau iach o chwerthin ydy ‘Diolch Dewi!’ Er y trefniant cronolegol o fywyd a gwaith Dewi Pws, dyma lyfr y gellir ei agor ar unrhyw dudalen a chael eich tynnu’n syth i fyd y cymeriad y mae Cymru a’i pobl wedi cael y fath fraint o’i alw’n un o’n cydwladwyr. Yn hynny o beth mae’r teitl ‘Diolch Dewi!’ yn gwbl addas ac yn adrodd calon y gwir am un oedd yn ffrind i bawb ac fel dywed un o’r cyfranwyr, yn ymgorfforiad o’r gair hwnnw sy’n cael ei gam a’i orddefnyddio - unigryw. Dyma flas o’r cyfraniad hwnnw …

‘Sut byddech chi yn ei ddisgrifio (Dewi) mewn un gair?’, fe fyddai nifer fawr o bobl yn ei ddisgrifio fel person unigryw. Gair efallai sy’n cael ei ddefnyddio i ddisgrifio rhywun â thalent go arbennig. Ond nid ‘rhywun’ oedd Dewi. Mae Geiriadur Prifysgol Cymru wedi’i ddisgrifio i’r dim - ‘Un na fu arall o’i fath yn bod; ar ei ben ei hun; heb ei debyg; digyffelyb; dihafal digymar; neilltuol a nodedig’. Ia, Mewn gair - Dewi. 

Fel gwyr pawb sydd wedi derbyn y dasg o ‘dalu’r diolchiadau’ peth hynod beryg ond hawdd ei wneud ydy anghofio enwi pob cymwynaswr sydd wedi cyfrannu at lwyddiant yr achlysur dan sylw. Er i mi ddyfynnu un o’r cyfranwyr, gwell peidio enwi yr un ohonynt, yn hytrach dweud fod pob cyfraniad yn creu cyfanwaith o ‘Ffrindiau’n Cofio’. O’i fagwrfa yn Nhrebôth, a’i grwydro aflonydd rhwng gwlad a dinas a’i angor yn Nefyn ceir darlun o’i fywyd, ei athrylith a’i angerdd dros Gymru gan y bobl oedd yn ei adnabod orau ac sydd yn teimlo’r rhwyg llym o’i golli.

Cymru dlawd fyddai honno heb ei Thepot Piws, ei Nwy yn y Nen, Wayne Cwmderi ac Islwyn Glanrafon. Tlotach fyth heb Edward H, Grand Slam a Torri Gwynt, a thrwy’r ysgrifau sydd rhwng dau glawr y gyfrol hon daw’r diolch yn ddidwyll am gyfraniad, direidi a dwyster Dewi Pws.

Cyfeiria sawl un at y dwyster hwnnw, y gwrthbwynt i’r herio a’r tynnu coes, y canol llonydd oedd yn datguddio’i hun ar adegau fel canu’r geiriau

“Weithiau yn y nos rwyt ti’n clywed eu lleisiau

Ffrindiau coll sy’n dod rhwng cyfnos a gwawr.” 

oddi ar y Maen Llog yn Eisteddfod Boduan, a’r chwithdod o beidio ei weld na’i glywed ymhen y flwyddyn ym Mhontypridd. Gadawodd Dewi Pws fwlch anferth o’i ôl, bwlch mae’r gyfrol hon yn ei gydnabod ac yn cadw’r cof yn llawn chwerthin, yn annwyl ddagreuol ac yn hynod ddiolchgar am fywyd Dewi Pws. 

Gerallt Pennant, 7 Mai 2025.